จดบริษัทคนเดียว คือ ต่างจากบริษัทจำกัดอย่างไร?

จดบริษัทคนเดียวคืออะไร? ต่างจากบริษัทจำกัดอย่างไร? เป็นคำถามที่ผู้ประกอบการจำนวนไม่น้อยให้ความสนใจ โดยเฉพาะผู้ที่ต้องการเริ่มต้นธุรกิจด้วยตัวเองและต้องการควบคุมการบริหารกิจการโดยไม่ต้องมีหุ้นส่วนร่วมลงทุน

อย่างไรก็ตาม “บริษัทจำกัดคนเดียว” ยังไม่ใช่รูปแบบบริษัทที่สามารถจดทะเบียนได้ในประเทศไทย ณ ปี 2569 แต่เป็นแนวคิดที่มีการเสนอให้มีกฎหมายรองรับในอนาคต

ดังนั้น บทความนี้จะพาไปทำความเข้าใจว่า บริษัทจำกัดคนเดียวคืออะไร มีลักษณะอย่างไร แตกต่างจากบริษัทจำกัดทั่วไปอย่างไร และหากต้องการทำธุรกิจคนเดียวในปัจจุบัน มีทางเลือกอะไรบ้าง

สรุปสั้นจดทะเบียนบริษัทคนเดียว

• ปัจจุบันประเทศไทยยังไม่สามารถจดบริษัทคนเดียวได้ ตามกฎหมาย บริษัทจำกัดต้องมี ผู้ถือหุ้นอย่างน้อย 2 คน แม้จะมีแนวคิดแก้ไขกฎหมายเพื่อรองรับบริษัทผู้ถือหุ้นคนเดียวในอนาคตก็ตาม
• บริษัทคนเดียว มีข้อดีคือเจ้าของสามารถตัดสินใจและบริหารธุรกิจได้อย่างคล่องตัว แต่มีข้อจำกัดด้านการระดมทุน การขอสินเชื่อ และความต่อเนื่องของกิจการ
• บริษัทจำกัด มีความน่าเชื่อถือมากกว่า สามารถระดมทุนและขยายธุรกิจได้ง่าย แม้การตัดสินใจต้องอาศัยมติจากผู้ถือหุ้น
• บริษัทคนเดียว (หากมีกฎหมายรองรับในอนาคต) และ บริษัทจำกัด มีสถานะเป็นนิติบุคคล รับผิดชอบจำกัดตามทุนจดทะเบียน และต้องปฏิบัติตามกฎหมายด้านบัญชีและภาษี
• หากต้องการเริ่มต้นธุรกิจในปัจจุบัน ผู้ประกอบการควรเลือกโครงสร้างธุรกิจที่เหมาะสม และขอคำปรึกษาจากผู้เชี่ยวชาญด้านการจดทะเบียนบริษัทและบัญชี เพื่อดำเนินการได้อย่างถูกต้องตามกฎหมาย.

จดบริษัทคนเดียว คืออะไร?

บริษัทจำกัดคนเดียว คือ แนวคิดในการจัดตั้งบริษัทที่มี เจ้าของทุนหรือผู้ถือหุ้นเพียง 1 คน โดยมีเป้าหมายให้ผู้ประกอบการสามารถจัดตั้งธุรกิจในรูปแบบนิติบุคคลได้ด้วยตัวเอง โดยไม่จำเป็นต้องมีหุ้นส่วนร่วมลงทุน

แนวคิดนี้เหมาะกับผู้ประกอบการที่ต้องการ เป็นเจ้าของและควบคุมธุรกิจด้วยตัวเอง สามารถตัดสินใจเกี่ยวกับการดำเนินงานได้อย่างคล่องตัว และมีโครงสร้างบริษัทที่แยกออกจากตัวเจ้าของ

อย่างไรก็ตาม บริษัทจำกัดคนเดียวในประเทศไทยยังไม่สามารถจดทะเบียนได้ ณ ปี 2569 เนื่องจากกฎหมายที่ใช้บังคับอยู่ในปัจจุบันยังไม่ได้เปิดให้จัดตั้งบริษัทจำกัดโดยมีผู้เริ่มก่อการหรือผู้ถือหุ้นเพียงคนเดียว

บริษัทจำกัดคนเดียวมีลักษณะอย่างไร?

ตามแนวคิดของร่างกฎหมายที่เคยเสนอไว้ บริษัทจำกัดคนเดียวมีลักษณะสำคัญ เช่น

• มี เจ้าของทุนเพียง 1 คน
• เจ้าของเป็น บุคคลธรรมดา
• บริษัทมีสถานะเป็น นิติบุคคลแยกจากเจ้าของ
• เจ้าของมีความรับผิดจำกัดตามหลักเกณฑ์ที่กฎหมายกำหนด
• สามารถบริหารและตัดสินใจเกี่ยวกับกิจการได้ด้วยตัวเอง
• มีหน้าที่ด้านบัญชีและการเงินตามหลักเกณฑ์ที่กฎหมายกำหนด

คุณสมบัติของเจ้าของบริษัทจำกัด (คนเดียว)

ตามรายละเอียดใน ร่างกฎหมายเกี่ยวกับบริษัทจำกัดคนเดียวที่เคยเสนอไว้ “เจ้าของบริษัท” หมายถึงบุคคลธรรมดาที่เป็นเจ้าของเงินหรือทรัพย์สินที่นำมาลงทุนในบริษัท โดยกำหนดคุณสมบัติและลักษณะต้องห้ามบางประการ เช่น

• บรรลุนิติภาวะ
• มีสัญชาติไทย
• ไม่เป็นคนไร้ความสามารถหรือคนเสมือนไร้ความสามารถ และไม่เป็นบุคคลล้มละลาย
• ไม่เคยต้องโทษจำคุกตามคำพิพากษาถึงที่สุดในความผิดบางประเภท เช่น ฉ้อโกง โกงเจ้าหนี้ ยักยอก หรือความผิดเกี่ยวกับการค้า ตามที่กฎหมายกำหนด เว้นแต่พ้นโทษมาแล้วไม่น้อยกว่า 5 ปีก่อนวันที่ยื่นขอจัดตั้งบริษัท
• ไม่เคยต้องโทษหรือถูกเปรียบเทียบปรับในความผิดเกี่ยวกับการ ให้ความช่วยเหลือ สนับสนุน หรือร่วมประกอบธุรกิจแทนคนต่างด้าว เพื่อหลีกเลี่ยงหรือฝ่าฝืนกฎหมายว่าด้วยการประกอบธุรกิจของคนต่างด้าว เว้นแต่พ้นโทษหรือพ้นระยะเวลาตามที่กฎหมายกำหนด

หมายเหตุ: คุณสมบัติดังกล่าวเป็นข้อมูลตามร่างกฎหมายที่เคยเสนอไว้ ไม่ใช่หลักเกณฑ์สำหรับการจดทะเบียนบริษัทคนเดียวที่มีผลบังคับใช้ในปัจจุบัน หากมีกฎหมายรองรับในอนาคต รายละเอียดเกี่ยวกับคุณสมบัติของเจ้าของบริษัทอาจมีการเปลี่ยนแปลงได้

เจ้าของคนเดียวสามารถจดทะเบียนได้กี่บริษัท?

ตามรายละเอียดที่ปรากฏใน ร่างกฎหมายบริษัทจำกัดคนเดียวที่เคยเสนอ มีแนวคิดเกี่ยวกับการจำกัดจำนวนบริษัทที่บุคคลหนึ่งสามารถเป็นเจ้าของได้ โดยอาจกำหนดให้บุคคลธรรมดาสามารถเป็นเจ้าของบริษัทจำกัดคนเดียวได้ เพียง 1 บริษัท

ข้อกำหนดลักษณะนี้มีขึ้นเพื่อกำกับโครงสร้างการจัดตั้งบริษัทและป้องกันการนำรูปแบบบริษัทคนเดียวไปใช้เพื่อหลีกเลี่ยงข้อกฎหมายหรือวัตถุประสงค์อื่นที่ไม่เป็นไปตามเจตนารมณ์ของกฎหมาย

บริษัทคนเดียวต่างจากบริษัทจำกัดอย่างไร?

* บริษัทจำกัดคนเดียว ในตารางนี้หมายถึงรูปแบบตามแนวคิด/ร่างกฎหมายที่เคยเสนอ ไม่ใช่รูปแบบบริษัทที่สามารถจดทะเบียนได้ในประเทศไทย ณ ปี 2569

แม้ บริษัทจำกัดคนเดียว และ บริษัทจำกัด จะมีแนวคิดพื้นฐานเกี่ยวกับการจัดตั้งธุรกิจในรูปแบบนิติบุคคลเหมือนกัน แต่ตามแนวคิดของร่างกฎหมาย บริษัททั้งสองรูปแบบมีโครงสร้างและข้อกำหนดบางประการที่แตกต่างกัน

ความหมายและชื่อบริษัทแตกต่างกัน

ตามรายละเอียดในร่างพระราชบัญญัติเกี่ยวกับบริษัทจำกัดคนเดียว มีการแยกความหมายของ “บริษัทจำกัดคนเดียว” และ “บริษัทจำกัด” ออกจากกันอย่างชัดเจน

บริษัทจำกัดคนเดียว หมายถึง บริษัทที่จัดตั้งขึ้นโดยมีเจ้าของทุนหรือผู้ถือหุ้นเพียงคนเดียว และหากมีการจดทะเบียนตามกฎหมายที่รองรับ บริษัทจะมีสถานะเป็น นิติบุคคล แยกออกจากเจ้าของ

นอกจากนี้ ชื่อบริษัทจะต้องแสดงรูปแบบให้แตกต่างจากบริษัทจำกัดทั่วไป โดยมีคำว่า “(คนเดียว)” ต่อท้ายชื่อบริษัท

ตัวอย่างเช่น

บริษัท ตัวอย่าง จำกัด (คนเดียว)

ขณะที่ บริษัทจำกัด หมายถึง บริษัทจำกัดที่จัดตั้งและจดทะเบียนตามหลักเกณฑ์ของ ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ และใช้ชื่อบริษัทในรูปแบบบริษัทจำกัดทั่วไป

1. จำนวนเจ้าของและผู้ถือหุ้น

บริษัทจำกัดคนเดียว ตามแนวคิดของร่างกฎหมาย จะมีเจ้าของทุนเพียง 1 คน โดยเจ้าของเป็นผู้ลงทุนและมีอำนาจในการบริหารกิจการตามหลักเกณฑ์ที่กฎหมายกำหนด

ส่วน บริษัทจำกัด ที่สามารถจดทะเบียนได้ในปัจจุบัน ต้องมีผู้เริ่มก่อการอย่างน้อย 2 คน และมีการแบ่งทุนออกเป็นหุ้นให้แก่ผู้ถือหุ้นตามหลักเกณฑ์ของกฎหมาย

2. การบริหารและการตัดสินใจ

บริษัทจำกัดคนเดียวถูกออกแบบมาเพื่อรองรับผู้ประกอบการที่ต้องการดำเนินธุรกิจด้วยตัวเอง จึงมีโครงสร้างที่ช่วยให้เจ้าของสามารถบริหารและตัดสินใจเกี่ยวกับกิจการได้อย่างคล่องตัวมากขึ้น

ในขณะที่บริษัทจำกัดมีผู้ถือหุ้นตั้งแต่ 2 คนขึ้นไป การดำเนินการในเรื่องต่าง ๆ จึงต้องเป็นไปตามโครงสร้างของบริษัท เช่น การประชุมและมติของผู้ถือหุ้น รวมถึงอำนาจหน้าที่ของกรรมการตามที่กฎหมายและข้อบังคับบริษัทกำหนด

3. การระดมทุนและการเพิ่มผู้ร่วมลงทุน

บริษัทจำกัดคนเดียวมีเจ้าของทุนเพียงคนเดียวตามแนวคิดของร่างกฎหมาย จึงเหมาะกับผู้ประกอบการที่ต้องการควบคุมกิจการด้วยตัวเอง

หากต้องการเพิ่มผู้ร่วมลงทุนหรือเปลี่ยนโครงสร้างผู้ถือหุ้น อาจต้องดำเนินการตามหลักเกณฑ์ที่กฎหมายสำหรับบริษัทประเภทดังกล่าวกำหนด

ส่วนบริษัทจำกัดสามารถมีผู้ถือหุ้นหลายคน และสามารถโอนหรือออกหุ้นเพิ่มเติมตามหลักเกณฑ์ของกฎหมาย จึงมีโครงสร้างที่รองรับการเพิ่มผู้ร่วมลงทุนและการขยายธุรกิจได้

4. การจัดทำบัญชีและงบการเงิน

การมีเจ้าของเพียงคนเดียวไม่ได้หมายความว่าบริษัทจะไม่มีหน้าที่ด้านบัญชีและงบการเงิน

ตามแนวคิดของร่างกฎหมาย บริษัทจำกัดคนเดียวมีสถานะเป็นนิติบุคคล จึงมีแนวคิดให้ต้องปฏิบัติตามหน้าที่ด้านบัญชีและการเงินตามที่กฎหมายกำหนด

เช่นเดียวกับบริษัทจำกัดที่จดทะเบียนอยู่ในปัจจุบัน ซึ่งมีหน้าที่จัดทำบัญชี จัดทำงบการเงิน และยื่นงบการเงินตามหลักเกณฑ์และระยะเวลาที่กฎหมายกำหนด

หมายเหตุ: รายละเอียดเกี่ยวกับหน้าที่ด้านบัญชีและงบการเงินของบริษัทจำกัดคนเดียวจะต้องพิจารณาตามกฎหมายฉบับที่มีผลบังคับใช้ หากมีการประกาศใช้ในอนาคต

5. ความรับผิดของเจ้าของ

แนวคิดของบริษัทจำกัดคนเดียวกำหนดให้บริษัทมีสถานะเป็นนิติบุคคลแยกจากเจ้าของ และเจ้าของมีความรับผิดจำกัดตามหลักเกณฑ์ของกฎหมาย

หลักการนี้มีลักษณะเช่นเดียวกับบริษัทจำกัดทั่วไป ซึ่งบริษัทเป็นผู้รับผิดชอบต่อหนี้สินของกิจการตามหลักเกณฑ์ทางกฎหมาย ขณะที่ผู้ถือหุ้นมีความรับผิดจำกัดตามจำนวนที่ตนตกลงจะลงทุนในบริษัท

อย่างไรก็ตาม การเป็นผู้ถือหุ้นไม่ได้หมายความว่าจะไม่มีความรับผิดในทุกกรณี เพราะการค้ำประกัน การทำธุรกรรมในนามส่วนตัว หรือกรณีที่กฎหมายกำหนดเป็นพิเศษ อาจทำให้เกิดความรับผิดเพิ่มเติมได้

6. บริษัทจำกัดคนเดียวต้องทำบัญชีและส่งงบการเงินหรือไม่?

ตามแนวคิดของร่างกฎหมาย บริษัทจำกัดคนเดียวจะมีสถานะเป็น นิติบุคคลแยกจากเจ้าของ ดังนั้นการมีเจ้าของเพียงคนเดียวไม่ได้หมายความว่าจะได้รับยกเว้นหน้าที่ด้านบัญชีและงบการเงิน

หากมีการออกกฎหมายรองรับบริษัทจำกัดคนเดียวในอนาคต บริษัทประเภทนี้ย่อมต้องปฏิบัติตามหลักเกณฑ์เกี่ยวกับ การจัดทำบัญชี การจัดทำงบการเงิน และการนำส่งงบการเงิน ตามที่กฎหมายกำหนด

ในส่วนของ บริษัทจำกัดที่จดทะเบียนอยู่ในปัจจุบัน มีหน้าที่จัดทำบัญชีและงบการเงินตามกฎหมาย รวมถึงต้องนำส่งงบการเงินภายในระยะเวลาที่กำหนด แม้บริษัทจะมีผู้ถือหุ้นเพียงไม่กี่คนและมีขนาดธุรกิจไม่ใหญ่ก็ตาม

ดังนั้น สิ่งสำคัญที่ควรทำความเข้าใจคือ จำนวนผู้ถือหุ้นไม่ได้เป็นตัวกำหนดว่าบริษัทจะมีหน้าที่ทำบัญชีหรือส่งงบการเงินหรือไม่ แต่ต้องพิจารณาจากสถานะและรูปแบบของกิจการตามกฎหมาย

ทางเลือกสำหรับคนที่ต้องการทำธุรกิจคนเดียวในปัจจุบัน

แม้ปัจจุบันจะยังไม่สามารถจดทะเบียนบริษัทจำกัดโดยมีผู้ถือหุ้นเพียงคนเดียวได้ แต่ผู้ประกอบการที่ต้องการ ทำธุรกิจคนเดียว ยังมีทางเลือกในการดำเนินธุรกิจได้ โดยสามารถพิจารณาได้ 2 แนวทางหลัก ดังนี้

1. ดำเนินธุรกิจในนามบุคคลธรรมดา

หากธุรกิจยังอยู่ในช่วงเริ่มต้น และเจ้าของต้องการบริหารกิจการด้วยตัวเองทั้งหมด สามารถเลือกดำเนินธุรกิจในนาม บุคคลธรรมดา ได้ โดยไม่จำเป็นต้องจัดตั้งบริษัท

รูปแบบนี้เหมาะกับผู้ประกอบการรายย่อย ฟรีแลนซ์ หรือผู้ที่เริ่มต้นธุรกิจและยังไม่ต้องการมีโครงสร้างของบริษัท โดยเจ้าของกิจการจะเป็นผู้รับรายได้และมีหน้าที่เกี่ยวกับการยื่นภาษีตามประเภทและลักษณะของรายได้ รวมถึงต้องพิจารณาว่ากิจการเข้าข่ายต้องจดทะเบียนพาณิชย์หรือภาษีมูลค่าเพิ่มหรือไม่

ข้อดี คือ เริ่มต้นได้ง่าย ขั้นตอนไม่ซับซ้อน และไม่ต้องมีผู้ถือหุ้นร่วมกับบุคคลอื่น

ข้อควรพิจารณา คือ เจ้าของกับกิจการไม่ได้แยกเป็นนิติบุคคลออกจากกัน และเจ้าของต้องรับผิดชอบภาระของกิจการในฐานะบุคคลธรรมดา

2. จัดตั้งบริษัทจำกัด โดยมีผู้ถือหุ้นมากกว่า 1 คน

หากต้องการดำเนินธุรกิจในรูปแบบ บริษัทจำกัด ปัจจุบันต้องจัดให้มีผู้เริ่มก่อการและผู้ถือหุ้นตามจำนวนที่กฎหมายกำหนด

ในกรณีที่มีเจ้าของธุรกิจหลักเพียงคนเดียว อาจพบโครงสร้างการถือหุ้น เช่น

ผู้ถือหุ้น A 99%
ผู้ถือหุ้น B 1%

ทำให้เจ้าของธุรกิจหลักยังคงถือหุ้นในสัดส่วนสูงและมีอำนาจควบคุมกิจการเป็นหลัก

อย่างไรก็ตาม ผู้ถือหุ้น 1% ต้องเป็นผู้ถือหุ้นจริง มีตัวตนจริง และการถือหุ้นต้องดำเนินการโดยชอบด้วยกฎหมาย ไม่ควรนำบุคคลอื่นมาเป็นผู้ถือหุ้นเพียงเพื่อให้ครบจำนวนตามกฎหมาย หรือใช้โครงสร้างดังกล่าวเพื่อปกปิดผู้ถือหุ้นที่แท้จริง

นอกจากนี้ ก่อนจัดตั้งบริษัทควรพิจารณาเรื่อง ทุนจดทะเบียน อำนาจกรรมการ สัดส่วนการถือหุ้น ลักษณะธุรกิจ และหน้าที่ด้านบัญชีและภาษี ให้เหมาะสมตั้งแต่ต้น

สรุปจดบริษัทคนเดียว ต่างจากบริษัทจำกัดอย่างไร?

บริษัทจำกัดคนเดียวเป็นแนวคิดในการจัดตั้งนิติบุคคลที่มีเจ้าของทุนเพียง 1 คน เพื่อรองรับผู้ประกอบการที่ต้องการดำเนินธุรกิจด้วยตัวเอง ขณะที่บริษัทจำกัดตามกฎหมายไทยในปัจจุบันต้องมีผู้เริ่มก่อการอย่างน้อย 2 คน

ความแตกต่างสำคัญอยู่ที่ จำนวนเจ้าของทุน โครงสร้างการบริหาร การเพิ่มผู้ร่วมลงทุน และหลักเกณฑ์ทางกฎหมาย โดยบริษัทจำกัดคนเดียวยังเป็นเพียงแนวคิดตามร่างกฎหมายที่เคยเสนอ และ ยังไม่สามารถจดทะเบียนได้ในประเทศไทย ณ ปี 2569

หากผู้ประกอบการต้องการเริ่มธุรกิจด้วยตัวเองในปัจจุบัน สามารถเลือกดำเนินธุรกิจในนามบุคคลธรรมดา หรือจัดตั้งบริษัทจำกัดตามหลักเกณฑ์ที่กฎหมายกำหนด หากต้องการคำแนะนำเกี่ยวกับการจดทะเบียนบริษัท การจัดทำบัญชี และงบการเงิน สามารถติดต่อ บริษัท นรินทร์ทอง จำกัด รับทำบัญชี และจัดทำงบการเงิน โดยผู้เชี่ยวชาญทางด้านบัญชีและภาษี ด้วยประสบการณ์ที่ให้บริการมากกว่า 20 ปี โดยมีบริการให้คุณได้เลือกใช้อย่างหลากหลาย ทำให้ธุรกิจของคุณสามารถเติบโต และมีประสิทธิภาพในการก้าวหน้า ไม่ว่าจะเป็น

• การส่งภาษีอากร ทางเราสามารถยื่นภาษีให้ได้ โดยที่คุณไม่ต้องยุ่งยากกับการจัดเตรียมเอกสาร รวมไปถึงรับจัดทำรายงาน และให้คำปรึกษาทางด้านภาษี
• รับจดทะเบียนบริษัท เพื่อสร้างความน่าเชื่อถือให้กับบริษัทของคุณ โดยไม่ต้องกังวลกับปัญหาที่จะเกิดขึ้นจากการจดทะเบียน เพราะเราสามารถช่วยคุณได้
• งานทางด้านการเงิน จะเป็นการดำเนินเรื่องที่เกี่ยวข้องกับการยื่นแบบเงินเดือน และประกันสังคมของพนักงานที่ทำงานอยู่ภายในบริษัท
• ให้บริการรับทำบัญชี หากใครที่กำลังรู้สึกว่าการทำบัญชีนั้นเป็นเรื่องที่ยุ่งยาก และมีข้อผิดพลาดเกิดขึ้นมากมายภายในบริษัท ทางเราพร้อมที่จะดูแลคุณ

สำหรับใครที่ต้องการปรึกษาสามารถสอบถามเพิ่มเติมได้ที่…
Facebook : NarinthongOfficial
E-mail : narinthong.ac@gmail.com
Line : @Narinthong
Tel : 081-627-6872 , 02-404-2339